Friday, May 27, 2022
Friday, October 22, 2021
Crita Rakyat Tegalan. "Manuk Tik Tik Tirrrr"
Manuk Tir...Tir....Tir.....
Jaman
biyen ana juragan sugih sing dodolane tekan njaba kutha malah anjog luar negeri. Juragan kiye arane Harun. Harun duwe anak siji wadon arane Milah. Bojone
Harun wis setaun ninggal dunya. Dadi Milah kuwe bocah piatu. Saben dinane sasuwene setaun kiye Milah urip mung loroan karo bapane tok
Sawijining
dina wayahe pak Harun dodolan ngirim barang maring luar negeri.. Kaya biasane angger maring luar negri kuwe ora bisa
sedelat, Pak Harun butuh waktu
suwe kanggo nang dalan bolak balik toli kanggo dodolan. Lagi bojone
Pak Harun esih urip, pak Harun ora bingung ora keder angger ngepasi mangkat
dodolan maring negeri liya soale nang umah ana bojone karo Milah. Tapi saiki
bareng bojone wis ninggal, Pak Harun bingung. Angger Pak Harun mangkat terus
mengko Milah nang umah karo sapa? Melas temen bocah wadon esih cilik ditinggal
nang umah dhewekan, suwe sisan. Pak Harun watir, ora tega ninggalna Milah nang
umah dhewekan.
“Pak….Bapak
estu tindak sadean Pak?” Milah takon alon maring bapane.
Pak Harun mung meneng mandeng anake wadon siji
kuwe. Pak Harun lagi keder mikir, angger iya pancen sida mangkat dodolan nang luar negri terus mengko Milah keprimen?
“Pak,
menawi bapak tindak, terus mangke Milah kalih sinten?” Milah takon, tangane
nyekel tangane bapane kenceng. Swarane alon, lirih kaya pan nangis. Raine katon
surem radan mrengut mandeng bapane. Mripate ngecembeng banyu luh kaya pan
nangis nemen.
Pak Harun ora tega ndelengna praupane Milah.
Atine kaya diiris-iris, nggrentes. Sakleyangan kelingan bojone ya ibune Milah
kuwe.
Pak Harun ngelus rambute Milah, rasa sayange sing ora bisa diukur ndadekna abot ninggalna Milah dhewekan.
“Nok,
bapak ya lagi mikirna kuwe,” Pak Harun meneng sedelat, katon lagi mikir nggolet omongan sing gampang dingerteni dening Milah.
“Angger...bapak
nggolet ibu maning kanggo ngancani Milah
nang kene, pime?”
Milah
mandeng bapane ora kedep. Kaya-kaya lagi mikir. Let ora suwe Milah semaur.
“Ibu…kanggo
Milah pak?” Milah semaur, radan kaget.
Pak Harun manthuk alon, “Pime nok ayu, dadi
mengko sasuwene bapak tindak Milah nang umah ana kancane. Ana sing masakna.”
Milah mbayangna nang umah ana ibune….Milah
seneng. Dadi Milah mesem karo semaur,”Inggih pak, Milah purun.”
Krungu semaure Milah pak Harun krasa lega
atine. Kaya-kaya beban anteb sing nindih dadane kuwe keangkat. Pak Harun narik awake
Milah luwih perek, dikekepi karo dielus-elus sirahe.
“Pak,
kapan ibu teka pak?” Milah takon karo mandeng bapane.
“Sabar
Milah, bapak kudu marani dhisit, takon. Ndonga bae ya muga-muga ora ana alangan eben ibu kanggo kowen bisa cepet nang
kene ngancani Milah. Dadi bapak ya bisa ayem olih mangkat dodolan.” Pak Harun
ngomong alon karo ngusap-usap Milah.
“Inggih
pak.” Semaure Milah.
“Ngko
sore bapak pan maring desa sebelah, nemoni wong kuwe. Milah ora papa ya
ditinggal bapak sedelat.” Pak Harun ngomong karo mandeng kebek tresna asih
maring MIlah, tangan lorone nyekeli
pundake Milah.
“Inggih pak.” Milah manthuk.
Sorene
pak Harun lunga maring desa sebelah marani wong wadon sing pan didadekna ibu
kanggo ngancani Milah. Wong wadon kuwe wis randa, sing lanange ninggal dunya.
Wong wadon kuwe duwe anak wadon siji saumuran karo Milah.
Pak
Harun anjog nang umahe randa kuwe. Pak Harun gagian nothok lawang umahe wong
wadon kuwe.
“Tok-tok-tok…”
swara lawang umah gubug diketok dening pak Harun.
“Kraaak…kriyeeet…kraaak!
swara lawang papan dibuka. Katon wong wadon kumel nang lawang, mandeng pak
Harun. Praupane katon bingung karo kaget.
“Assalamu
alaikum buk….” pak Harun uluk salam.
“Wa…waalaikumsalam…”
wong wadon kuwe semaur, omongane tugel-pedhot-pedhot saking bingunge.
Pak Harun diaturi mlebu nang gubuge. Sawise
nang njero pak Harun langsung ngomong tujuane teka mono. Wong wadon kuwe sing
jebul arane Kedasih ora langsung semaur nyanggupi.
“Aku
duwe anak wadon siji, apa pak Harun gelem nampa anak wadonku, apa olih anakku
melu sisan nang pak Harun?”
“Olih
orapapa, malah kebeneran sisan bisa kanggo kancane anaku.” Semaure pak Harun.
Esuke sawise diresmikake dadi bojone, dening
pak Harun Kedasih karo anak wadone dijak mairng umahe pak Harun, dikenalna
maring Milah.
“Milah,
kenalna kiye ibu kanggo Milah, arane bu Kedasih.”
Milah salaman karo bu Kedasih, tangane bu
Kedasih diambung kaya sing diajari daning ibu biyen lagi esih urip. dadi bocah kudu sopan, ngajeni ngormati wong sing luwih tua.
Pak Harun mesem seneng atine nyekseni anake
wadon sing ayu, budi pekertine apik.
“Nah
kiye anake bu Kedasih, arane Watir,” pak Harun toli ngenalna anake bu Kedasih
maring Milah.
Milah mandeng maring Watir, bocah wadon
saumuran Milah, tapi jelas katon beda nemen karo Milah. Milah bersih, resik,
klambine ya apik resik. Watir, kucel, crumut klambine ya badheg.
“Milah
ayo gagian Watir dijak mlebu, kon adus, terus ganti klambi. Toli wong bapak
durung sempet tuku klambi nggo Watir ya, disilihi dhist klambine Milah, ya nok
ayu.” Pak Harun ngandhani Milah alon.
“Inggih pak.” Milah gagian mlebu kamare, bareng metu maning wis nggawa satumpuk klambi anyar. Pak harun kaget. "Milah kuwe kan klambi anyare Milah sing wingi bapak tuku.”
“Inggih
pak.” Semaure Milah.
“Toli kuwe pan wekena Watir?” Pak Harun esih ora percaya meruhi kelakuane Milah.
“Inggih
Pak.” Milah semaur mantep ora ragu-ragu.
“Milah
ora papa Nok ayu, milah ikhlas?” Pak Harun takon kanggo negesna maning.
“Inggih
pak, Milah ikhlas.” Semare Milah mantep.
Pak harun kemembeng mripate saking senenge atine meruhi yen anak wadon yakuwe Milah temenanan duwe ati sing apik.
“Alhamdulillah
ya Allah… maturnuwun Milah, bapak seneng Milah anake bapak duwe ati welas asih.
Tetep dadi bocah sing budi pekertine luhur ya nok ayu…sing akeh syukure maring
Gusti Allah, welas asih maring sapepadha ya nok ayu.” Pak Harun ngelus elus
sirahe Mirah. rasa emane maring Milah wis por-poran nemen. Praupane pak Harun katon padhang.
“Ngesuk
bapak tuku maning klambi anyar kanggo Milah kanggo gantine sing kuwe ya, sisan
tuku kanggo Watir karo ibu.”
Gelising crita, pak Harun sida mangkat dodol
maring negeri manca. Nang umah Milah ora dhewekan soale wis ana bu Kedasih
karo Watir. Milah karo Watir cepet akrab. Klambi karo barang-barang liyane dekeni
Milah disilihna maring Watir. Tapi…..suwe-suwe Watir krasa ora marem. Watir
duweni kepenginan apa bae sing dadi dekene Milah kudu dadi dekene Watir. Watir iri
maring Milah sing anggo-anggone serba apik, bersih, larang. Mas-masane ya lengkap
ana gelang, kalung toli tindhik. Watir tanpa tedheng aling-aling langsung
ngomong maring Milah.
“Milah
aku ya kepengin nganggo emas-emasan sing kaya kowen nganggo kuwe. Pime angger
kuwe nggo aku bae.” ora nganggo isin-isin Watir njaluk barange Milah.
Milah bingung krungu omongane Watir sing kaya kuwe. Milah
mikir, akhire …..
“Watir,
kiye tinggalane ibune aku, ora bisa takwekena maring kowen.” Milah nolak.
Krungu semaure Milah sing nolak, Watir mrengut
karo gejuk sikil, mripate kaya pan nangis.
Bocah loro regejegan, rebutan omong, tukaran. Watir
kekeh karo kepenginane. Watir pan gemboran ngundang ibune yakuwe Kedasih, tapi
langsung di andeg dipenging dening Milah. Milah emoh ngko ibune Watir dadi sewot jengkelen.
“Ya wis angger kowen pengin nganggo…..” Milah
meneng sedhelat karo ndelengna Watir.
“Ehm….pime
angger gentian bae nganggone. Angger esuk nganti awan dinggo aku terus ngko
sore nganti esuk sawengi nutug dinggo kowen Watir, Milah nawani Watir. Watir
mikir sedhelat terus akhire manthuk
setuju.
Mulai dina kuwe Milah karo Watir gentian
manganggo kabeh emas-emasane Milah.
Sasuwene
pak Harun dodol nang negeri manca, Milah urip bareng saumah karo Watir toli bu
Kedasih. Kelakuane karo panampane Minah apik, nerima, ikhlas toli ya seneng. Bu Kedasih wis
dianggep kaya ibune dhewek dening Milah. Pak Harun ya kaya kuwe padha bae apike kelakuane. Ora pilih kasih
ora mbedak-mbedakna. Bareng Bu Kedasih dadi bojone Pak Harun, uripe bu Kedasih
karo Watir dadi kepenak. Uripe ora susah ora rekasa maning. Sing maune bu
Kedasih karo Watir manggoni umah gubug, saiki wong loro kuwe manggoni umah
gedhe apik magrong-magrong yakuwe umahe Pak Harun lan Milah. Klambine bu
Kedasih karo Watir ya saiki anyar-anyar, apik-apik ora kucel ora kusem. Kabeh
kuwe diwenehi ditukokna dening pak Harun karo Milah. Tapi sipate manungsa
kuwe ora kabeh manungsa apik. Contone ya bu Kedasih karo Watir anake bu Kedasih
kuwe.
Tanpa dinyana bu Kedasih ya nduweni niat ora
apik. Bu Kedasih kepengin kabeh sing di duweni dening Milah dadi dekene. Pengin
ngukuhi kabeh hartane pak Harun supaya mung kanggo dheweke karo Watir. Bu Kedasih mulai nyusun rencana kanggo mujudake kepenginan alane kuwe. Rencana wis
digawe temenan, mumpung pak Harun lagi dodol nang negeri manca, dadi ora bakal
ana sing ngalangi kelakuane. Ora bakal ana sing ngonangi, kaya kuwe pikire Kedasih.
Bengi
kuwe ngepasi Milah karo Watir turu bareng sakamar sakasur. Lorone turu lali
nemen. Bu Kedasih niat pan nglaksanakna rencana ngilangna Milah kanggo
salawase.
Ngerti Milah karo Watir wis lali turune, bu Kedasih gagian marani bocah loro kuwe nang kamare.
(Jaman biyen kuwe durung ana
listrik, dadi angger bengi ya mung remeng-remeng. Apa maning angger wayahe
turu, damare dipateni dadi pancen bener-bener peteng).
Bareng wis nang kamar, bu Kedasih alon-alon
nggrayangi bocah loro kanggo mestekna endi Milah endi Watir. Bocah pertama
dimek, digrayangi kupinge….eh laka tindhike. Tangane Kedasih pindah maring
gulune….laka kalunge, geser maning maring ugel-ugel tangane..laka
gelange….bareng ngerti sing digrayangi kuwe laka
emas-emasane….langsung….gepppp…..cangkepe dibekem dening Kedasih, terus
diangkat digotong digawa maring mburi umah, nang buri umah bocah wadon sing di
gotong kuwe langsung diceblungna nang blumbangan sing wis disiapna dening
Kedasih. Bar kuwe langsung diurug nganggo lemah dikubur.
Esuke, Kedasih tangi turu praupane katon
sumringah seneng. Bu Kedasih masak gawe sarapan karo mesam-mesem. Atine seneng soale rumangsa wis kasil ngilangna Milah. Nang njero pikirane Kedasih, “Hartane
pak Harun bakal dikukuhi kabeh. Kedasih karo Watir bakal urip seneng.”
Ora
krasa masake wis rampung, gagian Kedasih ngundang anake yakuwe Watir.
“Watir…watir…nok ayu…tangi nok. Kiye ibu masak sarapan enak. Istimewa. Ayo nok… tangi.”
Water diundang undang ora metu-metu. Malah
jebul sing metu…
“Bu…Watir
sih nang ndi? Daning ora nggugah Milah sih?” Milah takon maring Bu Kedasih.
Sapira kagete Bu Kedasih bareng meruhi jebul
sing marani yakuwe Milah, dudu Watir, anake.
Bu
Kedasih ngadeg, mendelik, ndregdeg sikile, pikirane ngelingi kelakuane mau
bengi. “Berarti….berarti……sing dikubur…..”
“Wattirrrr…………”
bu Kedasih langsung mlayu maring buri umah karo njerit seru ngaru ara memelas,
atine gela getun sing ora ana tandingane.
“Watirrr…..Watirrr……..”
Bu Kedasih nglambruk nang ndhuwure kuburane
Watir, bu Kedasih nangis karo ngundang-undang arane anake. Olihe
ngundag-ngundang memelas nemen. Wiwit kuwe nganti dina-dina esuke bu Kedasih
terus kaya kuwe. Ora mingsar ora mingser, ora mangan ora adus, ora turu. Wis
ora kepengin apa-apa. Ora emut apa-apa. Suwe-suwe awake Kedasih tambah
mengkeret. Tambah cilik tambah cilik, akhire dadi ireng cilik.. Swarane sing
ngundang-undang arane Watir terus bae
muni.
“Watirrr….tirrr….tir…….”
swarane keprungu nggrentes, kebek gela, getun, malah kaya-kaya ndadekna
mrinding wong sing krungu. Suwene suwe Bu Kedasih sing tambah cilkik ireng kuwe
malih wujud dadi manuk, yakuwe manuk Kedasih. Swara manuk Kedasih tir….tirr….tir……nganti saiki dirungokna
rasane kok ndadekna sesek nang dada.
Kuwe
akibate wong sing serakah, ora nrimakna, ora bersyukur. Mulane dadi menungsa
sing akeh syukure maring Gusti Allah. Urip ya sederhana bae. Welas asih maring
sapepadhane. Gelem tulung tinulung.
Sumber pustaka, Cerita Rakyat Kabupaten Tegal, Lembaga Pengkajian dan Pengembangan Bahasa Tegal. Seri 5.
Diceritakan ulang dan diterjemahkan dalam bahasa Tegal oleh jengais.
Monday, August 24, 2020
Tuesday, July 28, 2020
DAGING MENJADI LEBIH LUNAK DAN EMPUK? BEGINI CARANYA......
Assalamu alaikum kembali lagi di blog aku…Jeng Ais berbagi hal yang bermanfaat. Lama nih tidak posting. Sibuk? hehehe..tidak juga. Lagi tiarap, wkwkwk….kaya medan perang saja ya…
Pembaca…..postingan kali ini difokuskan untuk para pecinta dapur, ibu-ibu, mamah-mamah muda, tante-tante cantik dan boleh juga tuh kaum adam yang hobby masak.
Memasak daging butuh ketrampilan tersendiri. Kalau tidak tepat akan menghasilkan daging yang alot, tidak lunak dan tidak empuk. Dan tentu saja daging seperti ini jika dimakan akan mengurangi rasa.
Nah
kali ini aku akan berbagi info tentang beberapa tips melunakan daging. Tentu saja ini saya ambil
dari berbagai sumber, resep leluhur, cerita para emak yang tentu saja sudah
bereksplorasi. Hehehe……tidak percaya? boleh dicoba.......
1. Taburkan garam laut.
Garam laut (garam krosok) garam yang dipanen dari hasil air laut. Dengan ukuran Kristal yang lebih besar dan kasar. Gunakan garam ini taburkan pada permukaan daging dan diamkan kurang lebih selama 1 jam. Setelah itu bersihkan dengan air bersih baru dimasak seperti biasa.
2. Teknik 5-30-7
Cara ini warisan dari leluhur yan dipercaya dari dulu bisa membuat daging menjadi lebih empuk. Disamping itu juga bisa menghemat penggunaan gas, hehehe. Cara memasak daging 5-30-7 adalah;
a. Masak daging dalam panic tertutup selama 5 menit.
b. Matikan kompor dan diamkan selama 30 menit.
c. Nyalakan api dan masak selama 7 menit.
d. Matikan kompor, diamkan sampai agak dingin.
Selama proses memasak dengan cara ini dari awal sampai akhir tutup panic jangan dibuka.
3. Jangan dicuci.
Daging hasil sembelihan jangan langsung dimasak juga jangan dicuci. Biarkan dulu sementara biar otot-otot daging yang menegang mengendur lebih dulu. Kemudian jangan dicuci, cukup dilap pakai lap bersih atau tisu dapur dan ditekan-tekan. Rebus sampai air mendidih ( untuk mengeluarkan darah dan kotoran yang melengkap di daging), matikan angkat. Lalu masak seperti biasa.
4. Nanas
Nanas buah yang rasanya manis asam segar. Buah ini tidak hanya dikonsumsi langsung tetapi juga bisa digunakan untuk melunakan daging. Caranya parut atau blender nanas. Parutan nanas ini digunakan untuk merendam daging, biarkan selama 1 jam. Setelah itu baru masak seperti biasa.
5. Baking powder
Baking powder biasanya digunakan sebagai salah satu bahan dalam pembuatan berbagai macam kue. Tapi ternyata baking powder punya manfaat lain loh…salah satunya adalah untuk membuat daging menjadi lebih empuk. Caranya adalah coba rendam daging dalam larutan baking powder , setelah itu angkat bersihkan . baru dimasak seperti biasa.
6. Presto
Pasti sudah tidak asing lagi ya jika dengar kata panci presto. Masak daging mengguakan panic presto, tanpa perlu bahan tambahan apapun. Hanya saja harganya lumayan mahal.
7. Irisan
Iris daging menjadi irisan yang lebih tipis dan mengikuti alur serat. Cara pengirisan ini kaan membuat daging ketika dimasak menjadi lebih lunak.
8. Dipukul
Sebelum dimasak irisan dagin dipukul-pukul dulu menggunakan alat pemukuldaging. Pukul kedua sisi daging sampai empuk dan lunak.
9. Lumuri dengan jahe
Parut jahe dan lumurkan pada permukaan daging diamkan selama 30 menit.
10. Daun papaya
Daun papaya tidak hanya enka ketika ditumis tatpi juga bisa digunakan untuk membantu melunakan daging. Caranya adalah bungkus rapat daging dengan daun papaya yang sudah dirematkan , diamkan selama beberapa jam. Jangan terlalu lama juga karena barangkali getah daun papaya menyerap ke daging dapat mengurasi rasa daging.
Nah itulah beberapa tips memasak daging dengan hasil daging menjadi lebih lunak dan empuk. Jadi jangan putus asa dulu ya…….selamat mencoba……
Tuesday, July 21, 2020
Monday, July 20, 2020
TATA KRAMA SISWA MENGHUBUNGI GURU MELALUI HANDPHONE
Di era digital sekarang ini kehadiran handphone dengan segala fiturnya semakin mempermudah pengguna dalam berkomunikasi. Disamping mudah juga praktis dan tidak boros kuota. Bebrapa aplikasi yang bisa di gunakan untuk berkomunikasi adalah WhatsApp, WeChat, MiChat, Snapchat, Pats, Messenger dll. Kemudahan, kepraktisan dan kelancaran itulah yang menjadikan banyak pengguna memilihnya untuk berkomunikasi. Begitu pula dengan dunia pendidikan. Komuniksi guru dengan siswa atau siswa dengan guru di era digital ini tidak terpaku pada tatap muka. Dan ini kemajuan yang baik, karena siswa dapat bertanya, menggali informasi, belajar dari guru tidak terbatas pada saat di kelas saja. tetapi di luar kelas diluar jam pelajaran juga memungkinkan terjadinya transfer informasi ataupun juga belajar. Tanpa dibatasi oleh jarak.
Dalam hal ini yang perlu diperhatikan siswa ketika berkomunikasi dengan guru tentu saja sama dengan komunikasi tatap muka langsung yaitu tetap dalam koridor kesopanan, dengan menerapkan tatakrama. Karena sudah seharusnya siswa menghormati dan menghargai gurunya. Ini sejalan dengan ajaran Islam, bahwa orangtua yang harus kita hormati selain kedua orangtua kita salah satunya adalah guru. Beliau adalah guru-guru kita yang mengajar kita dari sekolah terendah sampai tertinggi dari sekolah formal maupun nonformal. Jika kedua orangtua kita adalah orangtua yang melahirkandan membesarkan, maka guru adalah sosok yang membantu mengembangkan potensi dan bakat, mengajarkan ilmu pengetahuan (transfer of knowledge), menanamkan nilai-nilai kemuliaan (transfer of value), mengembangkan keahlian dan kemandirian ( transfer of skill), mengajarkan kearifan (transfer of wisdom). Jadi walaupun komunikasi melalui chat ataupun telephone yang kita tidak berhadapan langsung dengan orangnya, kita tetap harus menerapkan tatakrama.
Tata krama yang harus diperhatikan siswa ketika menghubungi guru menggunakan handphone (telepon/chat);
Perhatikan Waktu
Awali dengan Salam dan Akhiri dengan Wassalamu alaikum.
Awali chat WA, telepon atau apapun dengan salam. Jangan langsung tabrak saja. contoh;’Assalamu alaikum Bu/Pak….
Atau ‘Selamat sore Bu/Pak?
Perkenalkan Diri
Pastikan untuk menuliskan atau menjelaskan identitas kalian tiap kali mau menghubungi guru melalui telepon maupun chat. Contoh;”Saya Bobo kelas IXA.”
Ucapkan Kata Maaf
Sebelum memulai pertanyaan jangan lupa ucapkan kata maaf untuk menunjukan kesopanan, kesantunan dan kerendahan hati.contoh;”Mohon maaf Bu/Pak, untuk sola hal….maaf dikerjakan di kertas folio atau di buku langsung Bu?Pak?Atau,”Nuwunsewu Bu, nyuwun pangapaunten, untuk soal hal…..dikerjakan di buku langsung atau di kertas folio nggih Bu/Pak?
Gunakan Bahasa yang Baik
Gunakan bahasa yang baik dan sopan. Hindari penulisan yang disingkat-singkat seperti;”Y(ya), ok (oke), kpn (kapan), q(aku),gk(tidak), dll. Lebih baik gunakan,”Nggih Bu/Pak”. Atau “Siap Bu/Pak”
Ucapkan Terimakasih
Ucapan terimakasih jika chat/telepon kalian sudah mendapat respon guru.
Contoh;”Terimakasih banyak nggih Bu/Pak”
To The Point
Jelaskan maksudmu menghubungi guru dengan jelas dan singkat. Jangan bertele-tele tidak jelasAyo Nak Kamu Pasti Bisa

















